Wyklęty lud ziemi - Franz Fanon

„W okresie walki o niepodległość przywódca zwykle ucieleśnia aspiracje ludu: w jego imieniu żąda niezawisłości, swobód politycznych, poszanowania godności narodowej. Po uzyskaniu suwerenności ujawnia się prawdziwa rola przywódcy, niemająca nic wspólnego z zaspokajaniem konkretnych potrzeb ludu: życia godnego, uświęconego chlebem, ziemią i oddaniem rządów w dłonie ludu. Przywódca staje się przewodniczącym spółki żądnej użycia, której na imię rodzima burżuazja. […] Przywódca stara się uspokoić lud. Wiele lat po uzyskaniu niepodległości nie potrafi jednak wskazać mu konkretnego zadania, nie potrafi określić przyszłości, pchnąć na drogę tworzenia narodowego bytu, a zarazem stwarzania siebie; do znudzenia powtarza historię walki narodowowyzwoleńczej i wspomina uświęconą jedność tamtych lat. Przywódca, rzecznik rodzimej burżuazji, nawołuje lud do spojrzenia wstecz, usypia go za pomocą epopei, która doprowadziła do niepodległości. Obiektywnie rzecz biorąc, powstrzymuje lud, próbuje wypędzić go z historii i przeszkodzić mu w uzyskaniu świadomości historycznej”.